[Schowek]
Ilosc pozycji: 3

 

Bydgoszcz – 400 tysięczna metropolia, stolica województwa kujawsko-pomorskiego położona u ujścia Brdy do Wisły,  jest jednym z największych ośrodków gospodarczych w Polsce. Miasto jest siedzibą wielu znanych międzynarodowych koncernów, szczególnie reprezentujących przemysł wysokich technologii.

 

Mury miejskie

Pierwsze informacje o murach obronnych , znajdujemy w bulli erekcyjnej papieża Bonifacego IX z 1404 roku.

Obecnie zachowane mury miejskie położone są w południowo- zachodniej części Starego Miasta. z cegły, o wątku gotyckim, fragmentarycznie wendyjskim i holenderskim z końca XVII wieku. Od strony zachodnio- południowej dominuje cylindryczna baszta , od strony południowej przylegają doń cztery skarpy. Mury Miejskie zostały wpisane do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/1284.Część murów wraz z bramami rozebrano ok. poł. XIX w., część z nich wykorzystana została jako ściany szczytowe i elementy nośne w nowobudowanych budynkach mieszkalnych. Do dziś zachowały się dwa odcinki: najstarszy z XV wieku na zapleczu ul. Pod Blankami, z zachowanym fragmentem baszty oraz XVII- wieczny, 30 metrowy fragment równoległy do ul. Wały Jagiellońskie.

 

 

 

 

Ratusz (ul. Jezuicka 1)

Wybudowany w latach 1644-1653.Budowniczym był Wojciech Przybyłkowicz, rozbudowany w latach 1697- 1702 oraz w latach 1705- 1709 pod kierownictwem Wojciecha Głazowicza.

Od 1782 roku mieściła się tu Szkoła Główna, a po przebudowie gimnazjum niemieckie. Od 1879 nabyte przez miasto stało się siedzibą jego władz. Niemal całkowicie utracił swój pierwotny barokowy charakter. Obecnie obiekt o cechach klasycyzującychWybudowany w latach 1644-1653 jako ówczesne Kolegium Jezuitów z fundacji biskupa Kaspra Działyńskiego i byłego starosty bydgoskiego, kanclerza wielkiego koronnego Jerzego Ossolińskiego. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/783. 

 

 

Filharmonia Pomorska im. Ignacego Paderewskiego (ul. Szwalbego 6)

Budynek wzniesiony w latach 1954-1958 według projektu arch. Stefana Klajbora.

Posiada dwie sale koncertowe, dla 920 osób, oraz mniejszą dla 300 osób. Wszystkie pomieszczenia charakteryzuja się doskonąłą akustyką co sprawia, iż bydgoska Filharmonia należy do najbardziej cenionych obiektów tego typu w Europie. W kuluarach gmachu Filharmoni znajduje się galeria rzeźb oraz portretów kompozytorów oraz kolecja historyczno-zabytkowych pianin i fortepianów. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/269.

 

 

 

Wyspa Młyńska

Zlokalizowana w zakolu Brdy, na zachód od Starego Miasta.

Znajduje się tu zachowany historyczny układ przestrzenny z kompleksem budynków młyńskich i spichrzy z XIX wieku z brukowaną ulicą Mennica (od znajdującej się tu niegdyś Mennicy Królewskiej).

 

Na uwagę zasługuje tzw. „Biały Spichrz” konstrukcji szachulcowej, wybudowany około 1780 posiadający gotycką piwnicę o sklepieniu krzyżowym z XV wieku. Obecnie znajduje się tutaj oddział Muzeum Okręgowego eksponujący wyroby rzemieślnicze oraz dokumenty obrazujące historię i tradycje rzemiosła bydgoskiego i kujawskiego.Teren Wyspy Młyńskiej został wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/774.

 

 

Budynek Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego (ul. Gdańska 4)

Wzniesiony w latach 1616-1618 jako Klasztor Sióstr Klarysek. W 1878 roku częściwo rozbudowany o skrzydło wzdłuż pierzei ul. Gdańskiej. Budynek o zatartych pierwotnych cechach stylowych.

Fasada z 1878 roku historyzująca z zastosowaniem form neorenesansowych i neomanierystycznych.Funkcje tę spełniał do roku 1818, w którym nastąpiła kasata zakonu. W latach 1835-1837, po przebudowie, mieścił się tu szpital miejski. Od roku 1946 Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/278.

 

 

Zespół urbanistyczno - architektoniczny "Sielanka"

Zaprojektowany przez J. Stübena w 1910 roku jeden z najciekawszych fragmentów miasta charakteryzujący się obfitością zieleni oraz ciekawą architekturą willową.

Kompleks wzorowany na idei angielskiego urbanisty Ebenezera Howarda twórcy koncepcji miasta - ogrodu (Garden city).
 
Skwer osiedlowy usytuowany pomiędzy blokami zabudowy, przecięty alejką zakreślającą nieregularny owal i łączącą się czterema krótkimi dojściami z ciągami przyległych ulic. Ta pierwotna forma została zmieniona w 1925 roku przez Mariana Günzla, który zakomponował nowe założenie ogrodowe. 

Architektura jednorodzinnych domów utrzymana w duchu willowej architektury z poczatku XX wieku nawiązuje do form eklektycznych i historyzujących z przewagą cech neoklasycystycznych i neobarokowych.

 

 

Kościół ewangelickoaugsburski pw. Zbawiciela

Kościół wybudowano w latach 1896- 1897, wg nieco zmienionego projektu berlińskiego architekta Henryka Seelinga, wykonanego 21.03.1894 r. w Berlinie. Kościół ewangelicki prezentuje formy neogotyckie.

Kościół zbudowany na planie krzyża łacińskiego, jednonawowy z transeptem. Od strony południowej wieża pokryta dwuspadowym dachem.
    Do roku 1997 na dachu wieży znajdowała się mała, ośmioboczną wieżyczka kryta baniastym hełmem, zdemontowana ze względów bezpieczeństwa. Przed kościołem rzeźba Chrystusa z 1820 roku przeniesiona ze zlikwidowanego cmentarza ewangelickiego. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/897

 

 

Urząd Wojewódzki (ul. Jagiellońska 3)

Gmach wzniesiony przez radcę budowlanego Karola Adolfa Adlera wg projektu berlińskiego architekta Karola Schinkla w latach 1834-1836.

Dwukrotnie przybudowywany w latach 1863 oraz 1896-1900. W 1965 dobudowano na tylnej osi elewacji półkolistą salę konferencyjną. 
W okresie zaboru pruskiego oraz okupacji hitlerowskiej mieściła się tu siedziba rejencji, w okresie międzywojennym Izba Skarbowa oraz Komenda Policji Państwowej i Izba Kontroli Rachunkowej Poczt i Telegrafów. Od roku 1945 jest siedzibą władz wojewódzkich. Został wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/871.

 

 

Kościół pw. św. Trójcy (ul. Św. Trójcy 26)

Kościół rzymskokatolicki zbudowany z całym zespołem parafialnym według projektu Rogera Sławskiego w latach 1910-1912 ze składek społeczności polskiej.

Jest to neobarokowy, bazylikowy kościół trójnawowy z transeptem oraz półkoliście zamkniętym prezbiterium i wieżą zwieńczoną hełmem. Wnętrze neobarokowe z polichromią oraz sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi. 
W kolistej kaplicy znajduje się obraz Matki Boskiej Częstochowskiej pędzla Antoniego Procajłowicza. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/752.

 

 

Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (Plac Piastowski)

Kościół rzymskokatolicki zbudowany w latach 1910-1912 przez Niemców-katolików jako pewnego rodzaju odpowiedź na wznoszony równocześnie kościół pw. Św. Trójcy.

Budowany z zastosowaniem najnowszej na owe czasy techniki budowlanej (żelbet). Posiada kształt bazyliki z wydzieloną absydą, transeptem i kopułą. Wnętrze barokowe pokryte sklepieniem kolebkowym. Kościół zbudowany w stylu neobarokowym.
W ołtarzu głównym obraz Serca Pana Jezusa z 1932 roku pędzla Mariana Faczyńskiego. Na fasadzie kościoła znajduje się tablica z piaskowca upamiętniająca zamordowanych podczas okupacji księży z parafii. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/ 746.

 

 

 

Kamienna studzienka (Stary Rynek)

Fontanna projektu rzeźbiarza Karola Kowalczewskiego przedstawiająca „Dzieci bawiące się z gęsią”.

Ufundowana Miastu przez rodzinę Kupffenderów z okazji 100-lecia posiadania przez Nią „Apteki pod Orłem”. Odsłonięta w 1909 roku, rozebrana przez Niemców w 1940, ponownie odbudowana i ustawiona w obecnym miejscu w 1948 roku.

 

 

Kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina i Mikołaja

Fara, macierz bydgoskich kościołów, została wybudowana w latach 1456- 1502. Usytuowana w pn.- zach. narożniku Starego Miasta.

Późnogotycka murowana świątynia jest jedną z najbardziej reprezentatywnych budowli miasta.Halowy, trójnawowy korpus świątyni zwieńczony jest bogato rozczłonkowanymi szczytami. Trójkątny szczyt wschodni podzielony jest sześcioma wydatnymi, wielobocznymi lizenami. Szczyt zachodni – środkowy, wypełniony sześcioma strefami blend. W zwieńczeniu kuty krzyż i wiatrowskaz w kształcie trąbiącego anioła z datą” 1548”.

Na dachu korpusu przy szczycie wschodnim wznosi się majestatycznie barokowa, ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę z latarnią. W prezbiterium przepiękne sklepienie sieciowe z profilowanymi żebrami i gładkimi zwornikami, w korpusie nawowym- sklepienie gwiaździste. Między nawami wznoszą się ośmioboczne filary  zwieńczone gzymsem dźwigające ostrołukowe arkady.  W poł. XVI i  1 ćw. XVII wieku do korpusu  kościoła dobudowano ciąg  kaplic grobowych.

Dachy kryte dachówką karpiówką w koronkę.W latach 1819- 1829 przeprowadzono w kościele gruntowne prace remontowe, ostatecznie odnowiony kościół przekazano w 1831 roku do kultu. Był wówczas jedynym czynnym kościołem katolickim w mieście. Kościół wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/ 740. Wnętrze z polichromią z lat 1922-1925, z wystrojem barokowo-rokokowym z XVII i XVIII wieku. Na szczególną uwagę zasługują: ołtarze boczne, ambona, chrzcielnica, stalle oraz epitafia.

W ołtarzu głównym XVI-wieczny, gotycko-renesansowy obraz Matki Bożej Pięknej Miłości z Dzieciątkiem Jezus, trzymającej różę w dłoni. Kościół kryty jest różnymi formami sklepień: w nawach - sklepienie gwiaździste, w prezbiterium - sieciowe, przedsionek zachodni - krzyżowe. Na uwagę zasługuje także ostrołukowy portal gotycki, z Drzwiami Jubileuszowymi z 2002 roku upamiętniającymi 500 lecie bydgoskiej Fary.

7 czerwca 1999 roku Papież Jan Paweł II, podczas wizyty apostolskiej w Bydgoszczy, wyniósł bydgoską Farę do godności Konkatedry Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Wyposażenie kościoła wpisane do rejestru zabytków województwa kujawsko- pomorskiego pod numerem /184/1-121.

 

 

 

 

Hala Targowa (ul. Podwale 5)

Budynek wzniesiony w 1904 roku w stylu neogotycko-modernistycznym wg projektu firmy architektonicznej „Boswau i Knauer GmbH” z Berlina.

Obiekt murowany z cegły, nakryty dachem dwuspadowym, przeszklonym na konstrukcji stalowej. W latach 1924-1939 hala administrowana była przez Dyrekcję Rzeźni Miejskiej jako centralny punkt sprzedaży mięsa i ryb. Obecnie także pełni funkcje targowe.

 

 

Gmach Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej (Stary Rynek 24)

Budynek wybudowany w latach 1774-1778 w stylu barokowo-klasycystycznym z przeznaczeniem na siedzibę pruskiej, królewskiej Deputacji Kameralnej.

W latach 1781 – 1905 był kolejno siedzibą: Królewskiego Zachodnio-Pruskiego Sądu Nadwornego, władz rejencji bydgoskiej, Sądu Apelacyjnego, Sądu Powiatowego, Urzędu Ksiąg Gruntowych oraz Komendy Policji Miejskiej.
Od 1908 roku znajduje się tu biblioteka. Wewnątrz budynku sień z klatką schodową, część parterowa - pokryta sklepieniem kolebkowym i kolebkowo-krzyżowym.

Ze zbiorów bydgoskiej biblioteki na szczególną uwagę zasługuje zbiór około 8 tysięcy starodruków. Spośród nich do najstarszych należą min.: Kazania Jana Chryzostoma „Homilia’e Super Mathaeum” z 1466r., dziewięć XV-wiecznych wydań Biblii oraz jedyny na świecie zachowany w całości egzemplarz ulotki Hieronima Savonaroli „Reguła dla wszystkich zakonników”, wydana w 1480 roku we Florencji.

Na uwagę zasługuje także zbiór dokumentów królewskich od Władysława Łokietka do Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz rękopis „Roty” Marii Konopnickiej. Budynek biblioteki został wpisany do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/ 868.

 

 

Budynki Poczty Głównej (ul. Jagiellońska 6)

Zespół gmachów wybudowany w latach 1883-1885 w stylu neogotyckim, otaczający wewnętrzny dziedziniec. W 1850 roku ulokowano tu naddyrekcję rejencji bydgoskiej oraz części rejencji kwidzyńskiej.

W roku 1876 uruchomiono w Bydgoszczy telegraf, a 1 września 1895 roku telefon.

 

 

Wieża ciśnień (Wzgórze Dąbrowskiego, ul. Filarecka)

W 1881 r. przystąpiono do prac nad budową nowej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, której najistotniejszym elementem, umożliwiającym utrzymanie właściwego ciśnienia, była wieża.

Wolnostojący budynek wzniesiony w stylu neogotyckim w 1900 roku z charakterystyczną galeryjką i dachem stożkowym. Stała się ona obiektem chętnie odwiedzanym przez bydgoszczan, ponieważ roztacza się z niej wspaniały widok panoramy miasta. Od 1991 roku działa tutaj Galeria „Wieża Ciśnień”. Wpisana do rejestru zabytków woj. kujawsko- pomorskiego pod numerem A/ 741.